« أيّها النّاس إِنّ أخوَفَ ما أَخافُ عَلَيْكم إثْنانْ : إتِّباعُ الهَوى وَ طُولُ ألامَلْ فَأمّا إتِّباعُ الهَوى فَيَصُدُ عَن الحَقْ وَ أمّا طُولْ الأَمل فَيُنْسِى الآخرَةَ ، ألا وَ أنَّ الدُنْيا قَدْ وَلَّت حَذاءَ « 1 » ، فَلَم يَبْقَ منها إلّا صُبابَةٌ كصبابة الإناء اصطبّها صابَّها . ألا و إنّ الآخرة قد أقبلت و لكلّ منهما بَنُونِ فَكونوا مِنْ ابناء الآخرة و لا تَكونوا منْ ابناء الدّنيا فَإنَّ كُلّ وَلَد سَيُلْحَقُ بِأبيهِ « 2 » يَوم القيامة و انّ اليَومَ عَمَلٌ و لا حساب وَغَداً حِسابٌ ولا عَمَل » . « اى مردم ترسانكترين چيزى كه بر شما مىترسم دو چيز است : يكى متابعت خواهشهاى نفسانى كه باز مىدارد از حق و دوم طولانى بودن اميد و آرزو كه آخرت را به فراموشى مىسپارد ، آگاه باشيد كه دنيا به سرعت پشت كرد و چيزى از آن باقى نماند ، مگر ته مانده‌اى مثل ته‌مانده ظرف كه دور ريزند آن را دور مىريزد . آگاه باشيد كه آخرت روى آورد ، و براى هر يك از دنيا و آخرت فرزندانى است . پس فرزندان آخرت باشيد ، و از فرزندان دنيا نباشيد ، زيرا هر فرزندى به زودى در روز قيامت به پدرش ملحق مىشود ، و امروز روز عمل است نه حساب ، و فردا روز حساب است ، نه عمل ( پس امروز را غنيمت شمرده در عمل كوشيد تا فردا كه روز حساب است ، فارغ البال از كوثر و سلسبيل آب نوشيد و از سند و استبرق لباس پوشيد انشاءاللّه ) . « 3 » در اين خطبه حضرت دو چيز را بسيار خطرناك و رهزن راه ترقى و كمال مىدانند يكى پيروى از هواها و خواهشها و تمايلات نفسانى و ديگرى درازى آرزوها . در مورد تبعيت از خواهشهاى نفسانى و طغيانگرى در برابر حق تعالى در

--> ( 1 ) . حذاء يعنى ( سريعة ) يعنى تند رونده است و در نسخه ديگر جذّاء آمده كه به معنى قطع خيرات و نكي ها است . ( 2 ) . در نسخه‌هاى ( بِامِّه ) دارد كه در شرح نهج البلاغه خوئى در همين خطبه ذكر كرده است . ( 3 ) . اين خطبه را مرحوم مجلسى و غير او از طرق مختلف با اختلاف كمى آورده‌اند ، ابن ابى الحديد نيز كه همگى را مرحوم خوئى در ذيل اين خطبه در جلد 4 ، صفحه 206 - 205 آورده است . .